Hải Phòng chủ động ứng phó tích cực với biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu (BĐKH) không còn là nguy cơ mà đang hiện hữu hằng ngày. Theo đánh giá của các tổ chức khoa học quốc tế, Việt Nam là một trong 5 nước trên thế giới bị ảnh hưởng nghiêm trọng của BĐKH. Trong đó, Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh sẽ là 2 trong số 10 thành phố bị ngập lụt nhất thế giới. Hiện, Hải Phòng đang chủ động thích nghi và ứng phó với BĐKH, nước biển dâng trên cơ sở phát huy nội lực. Biến đổi khí hậu rõ ràng và đáng báo động Theo ông Nguyễn Vũ Thắng, Phó giám đốc Đài khí tượng thủy văn khu vực Đông Bắc, BĐKH tại Hải Phòng hiện rõ ràng và đáng báo động. Qua quan trắc tại đảo Hòn Dáu, trong 1 thập kỷ qua, mực nước biển ở Hải Phòng đã tăng cao hơn 20 cm. Một số vùng cửa sông ven biển ở Hải Phòng có hiện tượng bị nước biển xâm thực, đặc biệt mạnh tại khu vực Phù Long, đảo Cát Hải, Đình Vũ, ven đê biển 1, đê biển 2. Một số vùng cửa sông nền địa chất yếu, xuất hiện nhiều vùng xoáy nguy hiểm, tình trạng xói lở bờ sông có chiều hướng gia tăng, không theo quy luật như trước đây. Một số vùng bãi triều xuất hiện rất rõ tình trạng nước biển dâng cao, thủy triều lên xuống bất thường…Nhiệt độ tăng, chế độ dòng chảy, độ mặn, lượng mưa thay đổi đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển của nguồn, cơ cấu và chất lượng thức ăn của các loài thủy, hải sản. Các điều kiện tự nhiên thay đổi cũng khiến thói quen sống và sinh sản của thủy, hải sản có những biến động. Nhiều loài sinh vật biển cũng bị suy giảm nghiêm trọng và giảm dần về chất lượng cũng như trữ lượng. Các hiện tượng thiên tai biển như dông, tố lốc, bão, gió mùa đông bắc… ngày càng khốc liệt, khó lường, gây thiệt hại lớn cho ngư dân, phá hủy tàu thuyền đánh bắt. Kiên cố đê biển, trồng rừng ngập mặn góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu và tình trạng nước biển dâng. Trong ảnh: Công nhân thi công tuyến đê biển 2. Ngập lụt ở đô thị và xâm nhập mặn vùng cửa sông cũng đang ảnh hưởng khá nặng nề. Theo ông Nguyễn Vũ Thắng, hiện “lưỡi mặn” ngập nhập lên thượng lưu của các cửa sông, cách bờ biển Hải Phòng tới 45km và độ mặn không ngừng tăng. Chính điều đó khiến trữ lượng nước ngầm ngày càng cạn kiệt, chất lượng thấp nên không thể khai thác quy mô lớn. Nguồn nước mặt vùng cửa sông bị nhiễm mặn, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh. Do vị trí gần sông, những khi mưa lớn, Hải Phòng thường bị ngập lụt trên diện rộng. Ngay cả khi không có mưa nhưng thủy triều cao cũng gây ngập lụt nặng trong nội thành, khu vực ven biển. Có thời điểm, khu vực Bưu điện trung tâm thành phố, khu phố Hạ Lý ven sông Tam Bạc bị ngập tới gần 1 mét do ảnh hưởng của triều cường. Biểu hiện BĐKH tại khu vực ngày càng rõ nét. Phát huy nội lực để ứng phó Nhận thức nguy cơ, tác động của BĐKH và mực nước biển dâng, Hải Phòng đã và đang tiến hành nhiều hoạt động với mục đích giảm thiểu, ứng phó và thích nghi với BĐKH. Hai năm qua, Hải Phòng chủ động là 1 trong 5 thành phố của Việt Nam tham gia chiến dịch xây dựng “thành phố an toàn trước thiên tai”, với việc thực hiện có hiệu quả 10 cam kết để giảm nhẹ rủi ro… Trong điều chỉnh quy hoạch chung của thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050, cùng với việc phát triển không gian đô thị theo hướng hiện đại, xác định các phân khu chức năng hợp lý, thành phố chú trọng bảo tồn và phát triển bền vững bằng việc bảo vệ các vùng cảnh quan tự nhiên ven sông, ven biển; phát triển hệ thống cây xanh, hệ rừng ngập mặn, rừng phòng hộ, tạo vành đai xanh bảo vệ thành phố; xây dựng chế độ bảo vệ đối với các dòng sông, lưu vực sông, bảo vệ tài nguyên nước ngọt phục vụ đời sống và sản xuất; bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát thải gây ô nhiễm môi trường, tiết kiệm năng lượng trong sản xuất, đời sống. Cùng với đó, thành phố chú ý quy hoạch xây dựng các khu công nghiệp, du lịch, dân cư, công trình giao thông, thủy lợi và các công trình hạ tầng khác theo hướng né tránh và bảo đảm an toàn khi có bão, lũ và thích ứng với BĐKH. Thành phố đặc biệt chú trọng các giải pháp lợi dụng tổng hợp dòng sông và tiềm năng đất đai ven sông, ven biển, ven đê nhằm khai thác sử dụng hợp lý, bền vững, đa mục tiêu như phát triển đô thị, công nghiệp đóng tàu, cảng biển, du lịch, cải thiện môi trường trên nguyên tắc ưu tiên tăng cường năng lực phòng, chống bão lũ của đê điều, bảo đảm khả năng thoát lũ của lòng sông… Xã Phù Long (Cát Hải) hàng năm bị nước biển xâm thực, ảnh hưởng tới nuôi trồng thủy sản và đời sống nhân dân. Thành phố ưu tiên lập bản đồ ngập lụt tương ứng với các kịch bản về nước biển dâng, điều chỉnh quy hoạch thủy lợi, có phương án chống ngập cho khu vực nội thành; đầu tư lớn cho xây dựng, nâng cấp hệ thống công trình phòng chống thiên tai. Tất cả các công trình lớn trên địa bàn thành phố đều chú ý ứng dụng công nghệ mới, tăng khả năng ứng phó với tình trạng nước biển dâng. Điển hình như hệ thống cầu mới đều tính đến thiết kế đường dẫn vượt qua đê, ở mức thủy triều cao nhất; công trình đê biển 1, đê biển 2, đê biển Cát Hải được áp dụng công nghệ tấm đan mới Holquader, xây kè mỏ hàn tạo bãi triều bảo vệ đê, các công trình cống ngầm gắn với các cửa sông của thành phố hiện đều được lắp van đóng mở 1 chiều, ngăn nước thủy triều gây ngập lụt khu vực đô thị… Ngành nông nghiệp tích cực trồng rừng ngập mặn, rừng đặc dụng và cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi vùng bị thâm nhập mặn, sa mạc hóa sang nuôi thủy sản. Hải Phòng phấn đấu đến năm 2025, nâng cấp, xây dựng mới hệ thống đê sông, bảo đảm phòng, chống bão trên cấp 12, tần suất lũ 0,2% (chu kỳ lặp lại 500 năm) với tổng chiều dài 312 km; nâng cấp và xây dựng mới hệ thống đê biển, bảo đảm phòng, chống bão trên cấp 12 với tổng chiều dài 105 km. Trong quá trình xây dựng hệ thống đê sông thành phố sẽ chú ý xây dựng, quản lý, bảo vệ đê điều, kiên cố mặt đê kết hợp đường giao thông nông thôn. Cùng với đó, thành phố thực hiện trồng mới, khôi phục, bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ chắn sóng ven biển, để phòng hộ đê điều trong điều kiện gia tăng mực nước biển… (Nguồn: Theo Baohaiphong) |