Hòa Bình: Kiểm định, đánh giá an toàn các hồ đập thủy lợi
Theo UBND tỉnh Hòa Bình, hiện nay trên địa bàn tỉnh có 514 hồ chứa thủy lợi lớn nhỏ; trong đó có 33 hồ lớn, còn lại là 481 đập vừa, nhỏ. Qua kiểm tra 33 hồ đập lớn (có hai đập có dung tích hồ hơn 3 triệu m3 là hồ Trọng huyện Tân Lạc và hồ Đầm Bài huyện Kỳ Sơn) và 31 đập có dung tích nhỏ hơn 3 triệu m3 nhưng có chiều cao từ 15 mét trở lên, cho thấy: Có 24 công trình được sửa chữa, nâng cấp bảo đảm năng lực chống lũ và bảo đảm an toàn, không xuất hiện những hư hỏng ở thân đập; còn 9 công trình hư hỏng nặng cần được sửa chữa để bảo đảm an toàn. Trong số 481 đập vừa, nhỏ, có 17 công trình hồ chứa đang thi công, sửa chữa và 65 công trình bị hư hỏng nặng cần được tiếp tục sửa chữa nâng cấp để bảo đảm an toàn. Chi cục Thủy lợi kiểm tra các công trình thủy lợi trên địa bàn cho thấy, nhiều công trình bị hư hỏng như thân đập thấm nhiều vị trí, cống điều tiết hư hỏng gây thấm chảy lớn qua mang cống; đập đất thấm lớn dọc theo thân đập, đá lát mái thượng lưu bị tụt; rò rỉ dưới hạ lưu đập, cống hư hỏng hoàn toàn không điều tiết được... Hồ Lầy, xã Bắc Phong huyện Cao Phong bị rò rỉ dưới hạ lưu đập, thân tràn bị hư hỏng nặng, biến dạng mái đập, cống hư hỏng không điều tiết được, tràn đất. Phó Bí thư Đảng ủy xã Bắc Phong Triệu Minh Thông cho biết, hồ Lầy được xây dựng khoảng những năm 1976-1977 với dung tích thiết kế là 8 vạn m3, tưới cho 50 ha đất sản xuất của ba xóm Má 1, Má 2 và Tiến Lâm. Hiện nay, hồ bị xuống cấp nghiêm trọng, nước thấm qua đập, nếu vỡ sẽ ảnh hưởng đến hàng trăm hộ dân. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, trừ hồ thủy điện Hòa Bình còn lại 100% các hồ chứa đều không có tràn điều tiết mà đều là hồ có tràn chảy tự do không có cửa van. Do đó, đối với các hồ chứa trên các đơn vị quản lý tự lập quy trình vận hành, điều tiết nước để phục vụ tưới là chính, không có điều tiết cắt lũ. Nhưng hiện nay, các đập thủy lợi trên địa bàn tỉnh do chủ đập chưa bố trí được nguồn kinh phí nên đều chưa thực hiện kiểm định an toàn đập. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do các công trình hồ chứa trên địa bàn tỉnh đều được xây dựng từ những năm 1960 đến 1990 với nguồn kinh phí đầu tư từ ngân sách Nhà nước. Ngoài các công trình mới được đầu tư sửa chữa nâng cấp, các công trình còn lại đều đã quá thời hạn kiểm định nên số lượng công trình đập cần kiểm định chất lượng an toàn nhiều dẫn đến cần nguồn kinh phí rất lớn để thực hiện kiểm định. Hơn nữa, các chủ đập chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật trong công tác quản lý an toàn hồ đập, như: chưa thực hiện đăng ký an toàn đập, lập phương án phòng, chống lũ cho vùng hạ du, phương án bảo vệ đập, phương án phòng, chống lụt bão cho công trình đầu mối, kiểm định an toàn đập, chưa cắm mốc giới xác định hành lang bảo vệ hồ đập, chưa có kinh phí để thực hiện kiểm định an toàn đập... Bên cạnh đó cũng còn thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn thủy lợi để quản lý khai thác công trình; thiếu kinh phí để duy tu sửa chữa thường xuyên nên dẫn đến các công trình xuống cấp nghiêm trọng. Việc mở các lớp tập huấn nâng cao năng lực quản lý, tập huấn kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ vận hành ở cơ sở còn gặp khó khăn. Tình trạng xâm phạm hành lang bảo vệ công trình còn nhiều; thiếu chế tài xử phạt dẫn đến việc thiếu trách nhiệm của chủ đập trong công tác quản lý, khai thác công trình. Để khắc phục tình trạng này, UBND tỉnh Hòa Bình đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng kế hoạch kiểm định an toàn đập đối với các công trình có dung tích từ 500.000 m3 hoặc đập cao từ 12 mét trở lên với tổng kinh phí cho công tác kiểm định an toàn đập dự kiến là 5 tỷ 180 triệu đồng. Trong đó, giai đoạn 2013-2015 là 16 công trình, chi phí kiểm định 1 tỷ 400 triệu đồng, giai đoạn 2015-2020 với 46 công trình, chi phí kiểm định là 3 tỷ 780 triệu đồng. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, khai thác công trình theo hướng có sự tham gia của người hưởng lợi; cần có quy định rõ hơn trách nhiệm của chính quyền cấp huyện, xã trong việc quản lý và khai thác công trình; tăng cường đào tạo nâng cao nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ cho lực lượng quản lý khai thác công trình. Ngoài ra, UBND tỉnh cũng đề nghị các bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ tăng mức đầu tư sửa chữa, nâng cấp các công trình hồ đập, bảo đảm an toàn và phục vụ sản xuất đạt kết quả. TTXVN |